Samengestelde zelfstandige naamwoorden

Woorden kunnen gecombineerd worden om samengestelde zelfstandige naamwoorden te vormen. Deze komen zeer vaak voor en er worden bijna dagelijks nieuwe combinaties bedacht. Gewoonlijk bestaan ze uit twee delen. Het eerste deel vertelt ons wat voor soort voorwerp of persoon het is, of wat het doel is. Het tweede deel identificeert het voorwerp of de persoon in kwestie. Samengestelde zelfstandige naamwoorden hebben vaak een betekenis die anders of specifieker is, dan de twee aparte woorden.

Eerste deel: type of doel Tweede deel: wat of wie Samengesteld zelfstandig naamwoord
police man policeman
boy friend boyfriend
fish tank water tank
dining table dining-table

Je hebt opgemerkt dat het samengestelde zelfstandig naamwoord geschreven kan worden als een enkel woord, als een woord met een verbindingsstreepje of als twee woorden. Hier bestaan geen duidelijke regels over. Een algemene vuistregel is om de meest voorkomende samengestelde zelfstandige naamwoorden als een woord te schrijven en de overige als twee woorden.

De elementen in een samengesteld zelfstandig naamwoord zijn zeer verschillende onderdelen van spraak.

Samengestelde elementen Voorbeelden
zelfstandig naamwoord + zelfstandig naamwoord bedroom
water tank
motorcycle
printer cartridge
ze;fstandig naamwoord + werkwoord rainfall
haircut
train-spotting
zelfstandig naamwoord + bijwoord hanger-on
passer-by
werkwoord + zelfstandig naamwoord washing machine
driving licence
swimming pool
werkwoord + bijwoord lookout
take-off
drawback
bijwoord + zelfstandig naamwoord onlooker
bystander
bijvoeglijk naamwoord + werkwoord dry-cleaning
public speaking
bijvoeglijk naamwoord + zelfstandig naamwoord greenhouse
software
redhead
bijwoord + werkwoord output
overthrow
upturn
input
Uitspraak

Klemtoon is belangrijk in uitspraak. Het maakt namelijk onderscheid tussen een samengesteld zelfstandig naamwoord en een bijvoeglijk naamwoord met een zelfstandig naamwoord. In samengetelde zelfstandige naamwoorden komt de klemtoon gewoonlijk op de eerste lettergreep.

Voorbeelden
  • a 'greenhouse = place where we grow plants (samengesteld zelfstandig naamwoord)
  • a green 'house = house painted green (bijvoeglijk naamwoord en zelfstandig naamwoord)
  • a 'bluebird = type of bird (samengesteld zelfstandig naamwoord)
  • a blue 'bird = any bird with blue feathers (bijvoeglijk naamwoord en zelfstandig naamwoord)